a
Ana SayfaNamaz1. Namazın farzları nelerdir?

1. Namazın farzları nelerdir?

Namazın farzları on ikidir. Bunlardan altısı namazın dışında, altısı ise namazın içindedir. Namazın dışında olanlara “şart”, namazın içinde olanlara “rükün” denir. Namazın dışındaki farzlar şunlardır:

1. Hadesten taharet: Abdest almak, yıkanmak veya teyemmüm etmekle olur. İster farz bir namaz isterse nafile bir namaz olsun, her namaz için hadesten temizlenmiş olmak şarttır. Bir kimse abdest almaksızın namaz kılarsa namazı sahih olmaz.

2. Necasetten taharet: Elbisede ve namaz kılınan yerde affedilemeyecek kadar çok hakiki necaset bulunmamalıdır. Hanefi mezhebine göre, namazı bozan pisliğin ayakların, alnın, ellerin ve dizlerin konacağı yerlerde olması gerekir. Bunların dışındaki yerlerin pis olması namazı bozmaz. Bir kimse affedilemeyecek kadar pisliği taşıdığı hâlde bilmeyerek namaz kılsa, namazı batıl olup kaza etmesi gerekir. Çünkü namazın kılınmasında temizliğin bulunması şarttır. Bunun namazı iptal ettiğini veya pisliğin bulunduğunu bilmese de durum aynıdır.

3. Setr-i avret: Karanlıkta veya tenha bir yerde bulunulsa dahi -gücü yeten kimselerin- avret yerlerini örtmeleri şarttır. Bir kimse karanlık bir evde bile olsa, temiz elbisesi bulunduğu hâlde çıplak olarak namaz kılarsa namazı sahih değildir.

4. Kıbleye yönelmek: Namazda Kâbe’ye doğru yönelmek bir şarttır. Korkulu anlarda, yolculukta veya hastalık sebebiyle gücü yetmediğinden dolayı kıbleye yönelemeyen kimselerden bu şart kalkar. İmkânı olmadığı için kıbleye dönemeyen kimseler ne tarafa dönebilirlerse o tarafa doğru namazlarını kılarlar.

5. Vakit: Farz namazlarla bunların sünnetleri için, vitir namazı, teravih namazı, cuma ve bayram namazları için vakit bir şarttır. Vakti henüz girmeden kılınan bir namaz geçerli değildir. Vaktinden evvel kılınmış bir namaz vakti içinde tekrar kılınmalıdır.

6. Niyet: Namazda niyet etmek bütün âlimlerin ittifakı ile farzdır. Bunun sebebi, ibadetin âdetten ayrılması ve namazda Allah için ihlasın gerçekleşmesidir. Çünkü namaz bir ibadettir. İbadet ise yapılan işin bütünü ile Allah’a tahsis edilmesidir.

Namazın içindeki farzlar da şunlardır:

1. İftitah tekbiri: Namaz kılan kişinin ayakta ve kendine işittirecek kadar sesli olarak “Allahu ekber” demesidir. Ancak kişi ayakta durmaktan âciz ise bunu oturarak da söyleyebilir.

2. Kıyam: Gücü yetenlerin farz ve vacip namazlarda ayakta durması farzdır. Nafile namazlarda ayakta durmak farz değildir. Dolayısıyla ayakta durmaya gücü yettiği hâlde kişinin oturarak nafile namaz kılması sahihtir.

3. Kıraat: Nafile namazlar ile vitir namazının bütün rekâtlarında ve farzların ilk iki rekâtında Kur’an okumak imam veya yalnız kılanlar için farzdır.

4. Rükû: Rükû kişinin baş ve sırtını -ellerini ayaklarına ulaştıracak şekilde- eğmesidir. Rükûun en azı kişinin, elleri dizlerine kavuşacak şekilde eğilmesidir. En mükemmeli de kişinin sırtı ile boynunu dümdüz yapmasıdır.

5. Sücud: Secdenin en azı, alnın bir kısmını açık olarak yer üzerine veya namaz kılınan diğer maddeler üzerine koymaktır. Secdenin en mükemmel şekli iki eli, iki dizi, iki ayağı ve alın ile birlikte burun kemiğini bir bütün hâlinde yere koymaktır.

6. Ka’de-i ahire (son oturuş): Namazların sonunda teşehhüd miktarı oturmak namazın bir farzıdır. Buna ka’de-i ahire (son oturuş) denir. Sabah namazında olduğu gibi, iki rekâtlı namazlarda olan tek oturuşa da ka’de-i ahire denir. Teşehhüd miktarından maksat Tahiyyat’ı okuyacak kadar zamandır.

Namazın içindeki ve dışındaki farzlar bunlardır. Namazın içindeki bu altı farzdan başka, İmam Ebû Yusuf’a göre, namazda ta’dil-i erkâna riayet edilmesi bir farzdır. İmam-ı Azam Hazretlerine göre de namazdan kendi iradesi ile çıkmak (hurûc bi-sun’ih) bir farzdır. Bunlarla birlikte namazın içindeki farzlar sekiz olmuş olur.

(el-Lübab, I, 64 vd.; ed-Dürrü’l-Muhtar, I, 372 vd.; Merâkı’l-Felah, 33 vd.; Fethu’l-Kadir, I, 179 vd.; el-Bedayi, I, 105 vd.)

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin