a
Ana SayfaAv13. Avlayıcı hayvanda aranan şartlar nelerdir?

13. Avlayıcı hayvanda aranan şartlar nelerdir?

Kendisi ile av yapılacak hayvanda şu şartlar aranır:

1. Kendisi için avlanmayıp avcının tasarrufu altında bir alet durumuna gelinceye kadar -asli tabiatından uzaklaşacak şekilde- eğitilmiş olması gerekir.

Köpeğin eğitilmesi üç defa avdan yemeyi terk etmesi ile gerçekleşir. Doğan ve buna benzer kuşların eğitilmesi ise çağrıldığı zaman sahibine geri dönmesiyledir. Kuşların avdan yemeyi terk etmesi şartı aranmaz.

İmam-ı Azam Hazretlerine göre, köpeğin üçüncü defada avladığı yenilir. İmam Ebû Yusuf ve Muhammed’e göre ise yenilmez. Bu iki imama göre, köpeğin eğitilmiş olması üç defanın tamamlanmasıyla gerçekleşir.

2. Avcı hayvanın gönderilen tarafa doğru gitmesi gerekir. Eğer hayvan başka bir tarafa doğru giderse ya da kendiliğinden ava gidecek olursa ittifakla avladığı yenmez.

Avcı herhangi bir ses işitip av sesi zannıyla ona okunu atsa ya da köpeğini veya doğanını gönderse, ava isabet ettikten sonra da onun av olduğu ortaya çıksa, bu avı yemek helal olur. Çünkü bunları avlanma kastıyla yapmıştır.

Yine hayvan kendiliğinden ava gittikten sonra sahibi onu azarlasa ve hayvan da yanına dönse, bundan sonra onu kendisi gönderse yakaladığı yenilir. Şayet azarladıktan sonra hayvan geri dönmez ve daha hızlı koşmaya başlarsa, Hanefi mezhebine göre, yine bu avı yemek helal olur. Çünkü avcının fiili olma bakımından “engellemeyi istemek” göndermek gibidir. Av hayvanına bağırmak da onu göndermektir.

Avcı, hayvanını belirli bir avın üzerine gönderse ve hayvan başkasını avlasa, Hanefi mezhebine göre, bu av yenilir. Zira Hanefi mezhebine göre, avın bizzat tayini şart değildir. Diğer mezheplere göre ise yenilmez. Zira diğer mezheplere göre, avın bizzat tayini şarttır.

3. Eğitilmiş hayvana eğitilmemiş bir hayvan avı yakalamada ortak olmamalıdır. Eğitilmiş bir hayvan ve eğitilmemiş bir hayvan bir avda ortak olsalar o av yenmez.

Eğer eğitilmiş hayvanın tek başına yakaladığından veya avı yaraladığından ve öbürünün ona ortak olmadığından emin olunursa av yenilebilir. Aksine inanır veya şüphe ederse yenilmez. Çünkü bu durumda, mübah kılan ve haram kılan sebep bir arada bulunmuştur. Bu sebeple, ihtiyaten haramlık yönünün ağır bastığı kabul edilir.

4. Avcı hayvan avı yaralayarak öldürmüş olmalıdır. Şayet onu boğarak ya da bir darbe ile öldürmüşse avın yenmesi helal değildir. Çünkü yaralamadan öldürmesi taş ve çamur topak ile öldürülmesi gibidir; bu da caiz değildir.

5. Avcı hayvan avdan yememiş olmalıdır. Eğer avdan yiyecek olursa av helal olmaz. Bu şartı birinci şart ile birlikte mütalaa etmek de mümkündür.

Doğan, kartal, şahin ve buna benzer pençeli kuşların yediklerinden yemek ise mübahtır. Çünkü bu gibi kuşların eğitilmesi, gönderildikleri zaman gitmeleri, çağrıldıkları zaman da geri dönmeleri iledir. Kuşların avdan yemeyi terk etmesine itibar edilmez.

(Reddü’l-Muhtar, V, 328; Vehbe Zuhaylî, IV, 481 vd.)

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin