a
Ana SayfaYeminler17. Bir şeyi yapmaya yemin eden kimse o şeyi yapmasa yemini ne zaman bozulmuş olur?

17. Bir şeyi yapmaya yemin eden kimse o şeyi yapmasa yemini ne zaman bozulmuş olur?

Zaman belirtilmeksizin yapılan yeminlerde yemin edilen şey imkânsız hâle gelmedikçe yemin bozulmaz. İş imkânsız hâle gelince yemin bozulur ve kefaret lazım gelir.

Mesela “Vallahi bu ekmeği yiyeceğim.” yahut “Bu eve gireceğim.” veya “Mekke’ye gideceğim.” şeklinde bir yemin edilse, yemin eden ve üzerine yemin edilen şey var oldukları müddetçe yemin bakidir ve yemin bozulmaz. Çünkü yeminin bozulması ancak yemine bağlı kalınmaması hâlinde gerçekleşir. Böyle bir durumda ise yemine bağlı kalmak mümkündür.

Yine mesela bir kimse bir zata hitaben, “Vallahi ben seni ziyaret edeceğim.” dese ve uzun bir müddet o kişiyi ziyaret etmese yemini bozulmuş olmaz. Ancak ziyaret etmeden önce, yemin eden veya ziyaret edilecek zat ölürse yemin bozulmuş olur ve kefaret gerekir.

Eğer yemin eden ölür veya hakkında yemin edilen şey helak olacak olursa yemin o anda bozulur. Çünkü bu durumda yeminde durma imkânı kalmamıştır. Buna göre, bir kimse “Vallahi şu ekmeği yiyeceğim.” dese ve daha sonra kendisi ölse veya ekmek yok olsa yemini bozulmuş olur ve yemin kefareti verilmesi gerekir.

Eğer yemin mutlak bir yemin olmayıp vakti tayin edilmiş bir yemin olursa, mesela “Allah’a yemin ederim bugün bu ekmeği yiyeceğim.” veya “Bugün bu eve gireceğim.” şeklinde yemin edilmiş olsa, yemin eden ve hakkında yemin edilen şey var oldukları ve vakit de devam ettiği müddetçe yemin bozulmaz. Çünkü bu vakit içinde yemine riayet edilmesi mümkündür; bu sebeple de yemin kalıcılığını korur.

Eğer yemin eden ve hakkında yemin edilen şey var olmakla birlikte, vakit geçip gitmişse yemin bozulur. Çünkü bu yemin belirli bir vakit ile sınırlandırılmıştır. Vaktin çıkmasıyla yemin bozulur.

Eğer tayin edilen süre içerisinde yemin eden kişi helak olur, ondan sonra da vakit geçip giderse yemini bozulmuş olmaz. Çünkü süresi belli olan yeminlerde yeminin bozulması vaktin son diliminde gerçekleşir. Vaktin son diliminde ise yemin eden kişi ölüdür. Bu sebeple de yeminini bozması diye bir şey düşünülemez.

Eğer tayin edilen süre içinde hakkında yemin edilen şey -mesela bu ekmek olsun- telef olacak olursa, İmam-ı Azam Hazretlerine ve İmam Muhammed’e göre, bu yemin batıl olur. Bundan dolayı da kefaret ödenmesi gerekmez. Buna göre, bir kimse “Akşama kadar bu ekmeği yiyeceğim.” dese ve akşam olmadan ekmek telef olacak olsa yemin batıl olur. Batıl olan yeminden dolayı da kefaret ödenmesi gerekmez.

(Vehbe Zuhaylî, IV, 207-208)

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin