a
Ana SayfaKur'an'ın Tarifi21. Hem bir kitab-ı fikir.

21. Hem bir kitab-ı fikir.

Bu dersimizde Kur’an’ın tarifinin yirmi birinci maddesini mütalaa edeceğiz:

Hem bir kitab-ı fikir… (İşârâtü’l-İ’caz)

Bir kısım dil bilimciye göre,  فِكْر  kelimesi “ovmak” manasındaki  فَرْك  kelimesinden dönüştürülmüştür.  فِكْر  kelimesi “işlerin hakikatine ulaşmak için düşünmek ve araştırmak” manasındadır. Yani bir cihette hakikati ovmaktır. Arapçada çok düşünen adama da  رَجُلٌ فَكِيرٌ  denir.

Buna göre, Kur’an’ın bir kitab-ı fikir olması şudur:

– Kur’an işlerin hakikatini beyan eder. Zahirden hakikate geçer.

– Hakikati delilleriyle ortaya koyup aklı, kalbi ve nefsi ikna eder.

– İnsanı hakikat üzerinde tefekküre davet eder.

– Düşünmeyi, akletmeyi, tedebbürü, tezekkürü ve tefekkürü nasihat eder.

– Eşyayı bir kitab-ı Samedânî, bir kaside-i Sübhânî şeklinde gösterip üzerinde fikredilmesini emreder.

– Âlemde tecelli eden esmâ-i İlahiyeyi gösterip, insanı üzerinde düşünmeye davet eder.

– Hayatın manasını, ölümün manasını, âlemin ve insanın yaratılış gayesini ve bunlar gibi hakikatleri beyan eder; insanı bu hakikatleri tefekkür etmeye davet eder.

– Kuşlardan yıldızlara, denizlerden gezegenlere, ağaçlardan güneşlere kadar, eşyayı teker teker tadat eder; üzerlerindeki tevhid mühürlerini söyler; manalarını izah eder ve insanı bu manalar üzerinde tedebbüre sevk eder.

Bütün bunlarla da bir kitab-ı fikir olur.

Kur’an’ın fikir ve tefekküre verdiği önemi şununla da anlayabiliriz:

Kur’an’da:

13 defa   اَفَلاَ تَعْقِلُونَ  “Hâlâ akletmez misiniz?” buyrulur.

1 defa   اَفَلاَ تَتَفَكَّرُونَ  “Hâlâ tefekkür etmez misiniz?” buyrulur.

3 defa   اَفَلاَ يَتَدَبَّرُونَ  “Hâlâ tedebbür etmezler mi?” buyrulur.

7 defa   اَفَلاَ تَذَكَّرُونَ  “Hâlâ tezekkür etmez misiniz?” buyrulur.

8 defa   لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ  “Akleden bir kavim için…” buyrulur.

7 defa   لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ  “Tefekkür eden bir kavim için…” buyrulur.

2 defa   لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ  “Umulur ki tefekkür edersiniz” buyrulur.

– Kur’an’da  فكر  kökünden türeyen kelimelerin sayısı 18′dir.

–  عقل kökünden türeyen kelimelerin sayısı ise 49′dur.

Yani sözün özü: Kur’an her daim tefekkürü, tezekkürü, tedebbürü vs. emreder ve bununla da bir kitab-ı fikir olur.

Bu dersimizde şu cümle üzerine konuştuk:

Hem bir kitab-ı fikir… (İşârâtü’l-İ’caz)

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin