a
Ana SayfaZekat25. Ticari malların kendinden zekât vermek caiz midir?

25. Ticari malların kendinden zekât vermek caiz midir?

Ticari malların kendilerinden zekât verilip verilemeyeceği hususunda fakihler ihtilaf etmiştir.

Hanefi mezhebine göre, tüccar malın zekâtını kendisinden vermekle kıymetini vermek arasında serbesttir. Dilerse ticaret malının kıymetinin kırkta birini zekât olarak öder, dilerse ticari malların kendinden kırkta birini öder.

Nafile olarak sadaka verilmesi caiz olan her maldan zekât vermek de caizdir. Nafile olarak sadaka verilmesi caiz olmayan mallardan ise zekât vermek caiz değildir. Buna göre, bir kimse zekâta niyetlenerek fakire kumaş, ekmek, şeker, yağ, ayakkabı verse bu caizdir. Yine zekâtı gerektiren bir eşya karşılığında diğer bir eşyayı zekât olarak vermek de caizdir. Ancak fakirler için daha faydalı olan yönü seçmek güzeldir ve takvaya daha uygundur.

Bu mezhep âlimleri şöyle der:

— Ticari mal zekâtın farz olduğu bir maldır. Dolayısıyla diğer mallarda olduğu gibi bunların zekâtını da kendilerinden vermek caizdir.

Şafiî, Maliki ve Hanbeli mezheplerine göre ise zekât olarak ticari malların kıymetini ödemek gerekir. Malların kendinden zekât vermek caiz değildir.

Bu mezhep âlimleri şöyle der:

— Nisap kıymet üzerinden muteberdir. Dolayısıyla bunların kıymeti diğer malların kendisi gibidir. Ayrıca zekât malda değil, kıymetinde farz olmuştur. Bu sebeple de zekât olarak kıymetini ödemek gerekir.

Böyle ihtilaflı meselelerde kişiye düşen, -zaruret olmadıkça- kendi mezhebinin görüşüyle amel etmektir. Eğer zaruret varsa diğer mezhebin görüşüyle de amel edilebilir. Mesela Şafiî mezhebine mensup bir çiftçi mahsulü topladıktan sonra -mahsulün çok olması sebebiyle- zekâtını vermekte zorlansa ve mahsulün de bozulma tehlikesi olsa, bu durumda Hanefi mezhebini taklit ederek mahsulün kıymetini zekât olarak verebilir.

(el-Bedayı, II, 21, 41; Muğni’l-Muhtac, I, 399; el-Muğni, III, 31; el-Kavânînü’l-Fıkhıyye, 103)

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin