a
Ana SayfaLâsiyyemalar3. Tabiat ve esbab, bazı insanlara şükür kapısını kapatıp şirk ve küfür kapısını açmıştır…

3. Tabiat ve esbab, bazı insanlara şükür kapısını kapatıp şirk ve küfür kapısını açmıştır…

Lâsiyyemalar mütalaasına kaldığımız yerden devam ediyoruz:

Arkadaş! Tabiat ve esbab, bazı insanlara şükür kapısını kapatıp şirk ve küfür kapısını açmıştır. (Mesnevi-i Nuriye, Lâsiyyemalar)

(Esbab: Sebepler)

İnsan nimeti Allah’tan bilmeli ve her vesile üzerinde rahmetin izini ve elini görmelidir. Bütün şükrünü ve minnettarlığını nimetin hakiki sahibi olan Allah’a yapmalıdır.

Hâl böyle iken, nimeti tabiattan ve sebeplerden bilenler, şükür kapısını kapatıp küfür kapısını açmışlar. Sütü inekten, ipeği böcekten, meyveyi ağaçtan, suyu buluttan, balı zehirli bir böcekten bilen elbette şükredemez ve hamd edemez. Şükrün kapısı nimeti Allah’tan bilmektir. Nimetleri esbaba taksim edenler bu kapıyı kapamış, şükürsüzlük ve küfür kapısını açmıştır.

Bu manayı şu hadis-i şerif çok iyi anlatıyor:

Zeyd İbni Halid Hazretleri diyor ki: Resullullah (a.s.m.) Hudeybiye’de yağmurlu bir gecenin ardından bize sabah namazını kıldırdı. Namazı bitirdikten sonra yüzünü insanlara dönerek şöyle dedi:

هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ   Rabbinizin ne dediğini biliyor musunuz?

Sahabeler dediler ki: Allah ve Resulü daha iyi bilir. Efendimiz (a.s.m.) dedi ki: Allah şöyle buyurdu:

أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكافِرٌ   Kullarımdan bir kısmı bana mümin olarak, bir kısmı da kafir olarak sabahladı.   فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنا بِفَضْلِ اللهِ وَرَحْمَتِهِ   Kim ki “Allah’ın fazlıyla ve rahmetiyle bize yağmur yağdırıldı.” demişse,   فَذلِكَ مُؤْمِنٌ بِي وَكافِرٌ بِالْكَوْكَبِ  işte o kişi bana iman etmiş; yıldızıysa inkâr etmiştir.   وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنا بِنَوْءِ كَذا وَكَذا   Kim de “Şu şu yıldız sayesinde bize yağmur yağdırıldı.” demişse,   فَذَلِكَ كافِرٌ بِي وَمُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ   işte o kişi beni inkâr etmiş; yıldızaysa iman etmiştir. (Buhârî, İstiska 28, Tevhid 35; Müslim, İman 125)

Bu hadis-i şerif Üstadımızın beyan ettiği hakikati ders vermektedir. Şöyle ki:

Yağmur gibi, şu âlemdeki her nimetin hakiki sahibi Allah’tır. Tabiat ve sebepler ise sadece bir perde olup nimetin icadında hakiki fail değildir. Nimeti Allah’tan bilen, Allah’a iman etmiş; esbabı ise yaratıcılık makamından azletmiştir. Nimeti sebeplerden bilen ise esbaba iman etmiş yani yaratıcılık vasfını ona vermiş; Allah’ı ise yaratıcılık makamından azletmiştir. Bu ise şirk ve küfürdür.

Bu sebeple, bizler her nimeti Allah’tan bilmeli ve her nimet üzerinde rahmetin izini görmeliyiz. Tabiat ve esbab bize şükür kapısını kapatmamalı, şirk ve küfür kapısını açmamalıdır.

Üstadımız şöyle devam ediyor:

Hâlbuki şirkin temeli sayısız muhâlâttan kurulmuş olduğundan haberleri yok. O muhâlâttan bir taneyi beyan edeyim ki şirkin ne kadar fena bulunduğunu kör gözleriyle görsünler. (Mesnevi-i Nuriye, Lâsiyyemalar)

(Muhâlât: İmkansızlıklar)

Kâfir için mesele “Allah yoktur.” demekle bitmiyor. Allah’ı yok kabul ettiklerinde; şu âlemin nasıl yaratıldığını, içindeki eşyanın nasıl vücut bulduğunu, her şeyin nasıl bu kadar ziynetli, sanatlı ve hikmetli olduğunu izah etmek zorundadırlar.

Bununla birlikte, çok muhalleri de kabul etmek zorundadırlar. Çünkü şirkin temeli sayısız muhallattan kurulmuştur. Üstadımız bu makamda, onlarca muhalden bir taneyi beyan edecek. Bununla da küfrün ne kadar fena olduğunu onların kör gözlerine sokacak. Üstadımız bu muhali şöyle başlıyor:

Şöyle ki: Şirk sahibi, cehalet sarhoşluğunu terk ve ilim gözüyle küfrüne baktığı zaman… (Mesnevi-i Nuriye, Lâsiyyemalar) 

Demek, şart o ki küfrüne ilim gözüyle bakacak. Yani küfrünü ispat edecek. Üstadımız küfrü ikiye ayırmış:

1. Adem-i kabul.

2. Kabul-u adem.

Adem-i kabul bir lakayıtlıktır. İman hakikatlerini delilsiz olarak inkâr etmektir. Allah’ın varlığı hakkında hiç düşünmeden, yokluğunu tercih etmektir.

Kabul-u adem ise küfrünü ispat etmeye çalışmaktır. Küfrüne ilim gözüyle bakıp eşyanın icadını tabiat ve sebeplerle izah etmektir.

Üstadımız lakayıtlık olan adem-i kabulle uğraşmaz. Bir hüküm olan, kabul-u ademle uğraşır ve bu küfrün sahibini muhatap alır. Burada da dedi ki: “İlim gözüyle küfrüne baktığı zaman…”

Demek, bizim konuştuğumuz kâfir önce lakayıtlık gözlüğünü çıkarıp atacak, sonra ilim gözlüğünü takıp küfrüne öyle bakacak. Bunu yapacak ki küfürdeki hadsiz muhalatı görebilsin.

Üstadımız bundan sonra küfrün bir muhalini beyan ediyor. Şimdi buna girsek, ders çok uzayacak. Muhalin mütalaasını bir sonraki derse bırakalım. Bu sayede hem dersi uzatmamış hem de delili bölmemiş oluruz.

Bu dersimizde şu kısmın mütalaasını yaptık:

Arkadaş! Tabiat ve esbab, bazı insanlara şükür kapısını kapatıp şirk ve küfür kapısını açmıştır. Hâlbuki şirkin temeli sayısız muhâlâttan kurulmuş olduğundan haberleri yok. O muhâlâttan bir taneyi beyan edeyim ki, şirkin ne kadar fena bulunduğunu kör gözleriyle görsünler. Şöyle ki: Şirk sahibi, cehalet sarhoşluğunu terk ve ilim gözüyle küfrüne baktığı zaman… (Mesnevi-i Nuriye, Lâsiyyemalar) 

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin