a
Ana SayfaAbdest36. Özür nedir ve özür sahibinin abdesti ne zaman bozulur?

36. Özür nedir ve özür sahibinin abdesti ne zaman bozulur?

Özür: Abdesti bozan ve devam eden illettir. Mesela:

– Kısa aralıklarla burnun kanaması,

– Herhangi bir organdan kan çıkıp devamlı akması,

– Bir ağrıdan dolayı gözün irinle sulanması

– Gayriihtiyari idrar çıkıp devam etmesi gibi hâller birer özürdür.

Bir kimse özür sahibi olursa, normal şartlarda abdesti bozan bir şey o kişinin abdestini bozmaz. Bir kişinin özür sahibi sayılabilmesi için iki şart vardır:

1. Özür tam bir namaz vakti devam etmeli ve arada abdest alıp namaz kılabilecek kadar bir zaman bulunmamalıdır.

Mesela öğle vaktinde burnu kanamaya başlamalı ve ikindi vaktine kadar bu kan hiç kesilmemelidir. Eğer abdest alıp öğle namazını kılabilecek kadar bir zaman kan kesilirse özür olmaktan çıkar ve kişinin abdestini bozar.

2. Sonraki her vakitte en az bir defa gözükmelidir. Kişiyi özür sahibi yapan illet, bir namaz vakti içinde bir defa gözükmezse artık özür kesilmiş olur.

Bir örnekle meseleyi daha iyi anlayalım:

Mesela kişinin burnundan devamlı kan aksa ve bu hâl öğle ile ikindi arasında devam etse, bu kişi abdestini alır ve öğle namazını kılar. Bu durumda, akan kan onun abdestini bozmaz.

İkindi vakti girdiğinde eğer kan akması bir defa vukua gelirse yine özürlü sayılır ve kan abdestini bozmaz.

Bakın, öğle ile ikindi arasında kanın devamlı akması şart iken, ikindi ile akşam arasında sadece bir defa akması yeterli oluyor. Demek, iki vakit arasında devamlı gözükecek ve hiç kesilmeyecek, ondan sonraki vakitte de en az bir defa gözükecek.

Eğer bu kişinin burnundan akan kan akşam ile yatsı arasında yine bir defa gözükürse özür devam eder. Özür devam ettiği müddetçe burnundan gelen kan abdestini bozmaz.

Eğer akşam vaktinden sonra kan kesilirse artık özür kalkmış olur. Dolayısıyla eğer yatsı vaktinden sonra burnundan kan gelirse bu kan abdestini bozar, çünkü artık özür sahibi değildir.

Şu meseleyi de hatırlatalım:

Özür sahibinin abdesti farz namaz vaktinin çıkmasıyla bozulur. Yeni bir vakit girdiğinde o vaktin namazı için tekrar abdest almalıdır.

Bu meselede yapılan hata şudur:

Mesela bir kimsenin burnu kanıyor ama beklese daha vakit çıkmadan kanı kesilecek durumda. Bu kişi özür sahibi olmadığı hâlde kendisini özür sahibi zannederek kan akarken abdestini alıyor ve namazını kılıyor. Hâlbuki özür sahibi olmak için iki şart gereklidir:

1. Kanın tam bir namaz vakti akması.

2. Ondan sonraki vakitlerde de en az bir defa gözükmesi.

Onun burnundan akan kan ise belki üç beş dakika sonra kesilecek. Bu hâlde kişi şer’an özür sahibi olmadığı için, abdest alıp namazını kılarken burnundan kan geldiğinde bu kan ile abdesti bozulmuş olur. Lakin bu kişi özrün manasını ve şartlarını bilmediğinden dolayı kendisini abdestli zannediyor ve namazına devam ediyor. Maalesef bu durum halk arasında çokça vukua geliyor.

Herhâlde mesela anlaşılmıştır. Allah’a emanet olun.

(Kâsânî, Bedâî, I, 28, 29; Mergînânî, el-Hidâye, I, 217-219; İbni Âbidin, Reddü’l-Muhtâr, I, 504-505)

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin