a
Ana SayfaLâsiyyemalar37. Ve keza, bir zatın cevahirle, zîkıymet eşya ile dolu hazinelerini açıp halka göstermek ve arz etmekle…

37. Ve keza, bir zatın cevahirle, zîkıymet eşya ile dolu hazinelerini açıp halka göstermek ve arz etmekle…

Lâsiyyemalar mütalaasına kaldığımız yerden devam ediyoruz:

Ve keza, bir zatın cevahirle, zîkıymet eşya ile dolu hazinelerini açıp halka göstermek ve arz etmekle o zatın kudretini, zenginliğini, saltanatını ilan etmek için, ancak o zatın müsaadesiyle ve iradesiyle emir ve tayin edilmiş bir memur lazımdır. İşte o memur resuldür. (Mesnevi-i Nuriye, Lâsiyyemalar)

(Cevahir: Mücevherler / Zîkıymet: Kıymetli)

Bir zat düşünüyoruz: Son derece zengin ve hazineler sahibi… Hazinelerinde her türlü mücevher ve kıymetli eşya var… Bu zat zenginliğini, kudretini ve saltanatını halka göstermek istiyor. Bu maksatla da hazinelerini açıp, halkı seyir ve temaşaya davet ediyor.

Bu zatın, hazinelerini açmasının tek sebebi kendi kudret ve zenginliğini göstermek istemesi ve saltanatının haşmetini izhar etmeyi arzu etmesi. Hazinelerdeki cevherler sadece bu maksada hizmet etmek için var.

Yani hazineler sahibi bu zengin zat istiyor ki cevherlere bakanlar mana-yı harfiyle baksın, mana-yı ismiyle değil. Yani bakan, baktığı cevherde onun kudretini, zenginliğini ve saltanatının haşmetini görsün. Cevherin sûrî güzelliğinde takılıp kalmasın.

Şimdi sorumuz şu:

— Mezkûr maksatlar için hazinelerini halka arz eden bu zat, halkın nazarını cevherlerin sûrî güzelliğinden kendine çevirmek için ne yapmalı?

El-cevap: Hazinelerin başına bir memur atamalı. O memur hazineleri gezen ahaliye o zatın kudretini, zenginliğini, saltanatını anlatmalı; ahalinin nazarını cevherlerden çekip ona celbetmeli; cevherlerdeki kıymet ve nakışları o zatın zenginliğine delil yapmalı. Ancak bu şekilde, hazinelerin açılmasındaki hikmet tahakkuk edip, maksat hasıl olur. Yoksa hazineleri gezen ahali cevherlerin sûrî güzelliğinde takılıp kalır; ne o zatın zenginliğini, ne kudretinin büyüklüğünü ve ne de saltanatının haşmetini düşünür.

Aynen bunun gibi, Sultan-ı Ezel ve Ebed olan Allahu Teâlâ da murad etti ki ahali zatının kemalini görsün. Kudretinin büyüklüğünü, zenginliğinin genişliğini, saltanatının haşmetini ve zatına ait diğer kemali temaşa etsin.

İşte bu sebeple, şu âlemi icad etti ve gizli hazinelerini açıp halkı seyir ve temaşaya davet etti. Âdeta her bir masnuu esmâ-i hüsnasının bir hazinesi yaptı. O masnu İlahî isimlere ayna olmakla kıymet kazandı ve neredeyse bir cevher oldu.

Lakin insanlar o cevherlerin zahirî süsünde takılıp kaldı. Hâlbuki bu cevherler zatları için değil, delaletleri için yaratılmıştı. Bunlara mana-yı ismiyle değil, mana-yı harfiyle bakmak gerekiyordu. “Ne güzel.” demeye bedel, “Ne güzel yapılmış.” demek gerekiyordu. Lakin cevherlere bakanlar işin hakikatini kaybetti, cevherlerin süsünde boğulup kaldı?

Şimdi sorumuz şu:

— Her bir masnuu esmâ-i hüsnasının gizli bir hazinesi yapan Allahu Teâlâ halkın nazarını kendine celbetmek için ne yapacak?

El-Cevap: Resuller gönderecek. O resuller hazinelerdeki güzelliği O’nun kudretine, zenginliğine, saltanatına ve diğer şuunatına delil yapacak. Eşyaya mana-yı harfiyle bakmayı öğretecek. Fiilden faile, sanattan sanatkâra, eserden müessire, isimden müsemmaya, sıfattan mevsufa geçmeyi ders verecek. Ve hakeza…

Eğer bu olmazsa, şu dünya sergisinin açılmasının ve hazinelerin arzının hiçbir kıymeti kalmaz ve hikmeti kaybolur. Murad olan maksatlar tahakkuk etmez. Hikmet abesiyete, icad israfa inkılap eder.

Üstad Hazretleri uluhiyet ile risalet arasındaki telâzuma (birbirini gerektirmesine) dair altı hakikat beyan etti. Bizler bu altı hakikati altı derste mütalaa ettik. Üstadımız bu altı hakikati Peygamber Efendimiz (a.s.m.)’ın nübüvvetine şöyle bağlıyor:

Arkadaş! Bu sıfatları haiz, bu vazifeleri en mükemmel görebilecek Hazreti Muhammed aleyhissalâtü vesselâmdan başka âlemde bir şahıs yoktur. En câmi, en kâmil, en fâzıl o zattır. Tam tamına teşhir, tebliğ, tarif, tavsif, izhar, ilan eden o zattır. (Mesnevi-i Nuriye, Lâsiyyemalar)

Üstadımız hem neticeyi Peygamberimiz (a.s.m.)’a bağladı hem de altı maddeyi bir cümlede özetledi. Şöyle ki: Madem şu âlemde:

– Allah’ın sanatını teşhir,

– Dinini tebliğ,

– İsim ve sıfatlarını tarif ve tavsif,

– Kudretini, zenginliğini, saltanatını vs. ilan gibi vazifeler vardır.

Ve madem bu vazifeleri en câmi, en kâmil, en fâzıl şekilde yapan Hz. Muhammed (a.s.m.)’dır. O hâlde Hz. Muhammed (a.s.m.) Allah’ın resulüdür, O’nun elçisidir ve bu vazifelerle muvazzaf memurudur. Âmennâ ve saddeknâ.

Bu dersimizde şu bölümün mütalaasını yaptık:

Ve keza, bir zatın cevahirle, zîkıymet eşya ile dolu hazinelerini açıp halka göstermek ve arz etmekle o zatın kudretini, zenginliğini, saltanatını ilan etmek için, ancak o zatın müsaadesiyle ve iradesiyle emir ve tayin edilmiş bir memur lazımdır. İşte o memur resuldür.

Arkadaş! Bu sıfatları haiz, bu vazifeleri en mükemmel görebilecek Hazreti Muhammed aleyhissalâtü vesselâmdan başka âlemde bir şahıs yoktur. En câmi, en kâmil, en fâzıl o zattır. Tam tamına teşhir, tebliğ, tarif, tavsif, izhar, ilan eden o zattır. (Mesnevi-i Nuriye, Lâsiyyemalar)

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin