a
Ana SayfaHac5. Haccın farz olması için hangi şartlar gerekir?

5. Haccın farz olması için hangi şartlar gerekir?

Haccın bir kimseye farz olması için şu şartlar gerekir:

1. Müslüman olmak. Buna göre, hac kâfire farz değildir. Kişi kâfir olduğu sürece dünyada ondan böyle bir yükümlülüğü yerine getirmesi beklenmez. Hem haccetse bile sahih değildir. Çünkü ibadet etme ehliyetini taşımamaktadır. Şayet kâfir hacceder ve sonra da Müslüman olursa, küfür hâlindeki haccı sayılmayıp yeniden haccetmesi gerekir.

2. Büluğa ermek ve akıllı olmak. Kişi yükümlülük çağına girmiş olmalı ve aklı bulunmalıdır. Buna göre, küçüğe ve deliye hac farz değildir. Çünkü bunlar şer’i hükümlerin muhatabı değildir; bu sebeple de kendilerine hac farz olmaz.

3. Hür olmak. Köleye hac farz değildir. Bu zamanda kölelik olmadığı için bu şart kendiliğinden düşmüştür.

4. Bedenî ve mali yeterlilik ve güvenlik. Bunu Mekke’ye ulaşma gücü şeklinde ifade etmek mümkündür. Hanefi mezhebine göre, güç ve yeterlilik üç çeşittir:

A. Bedenî yeterlilik: Vücut sağlığının yerinde olması demektir. Buna göre, hastaya, yatalağa, kötürüme, felçliye ve kendine rehber bulsa bile âmâya hac bizzat farz değildir. Sağlığı yerinde olmayan kişiler -eğer yeterli mal varlığına sahipseler- bir başkasını vekâlet yoluyla hacca gönderirler. Bu kişiler, kendi adlarına başkasına haccettirmekle farz haccı eda etmiş olurlar. Bu bahsi “Hacda vekâlet hangi hâllerde caizdir?” başlığında detaylı bir şekilde işledik.

B. Mali yeterlilik: Gidiş ve dönüşte yeterli yiyecek ve içeceğe ve elverişli bir bineğe sahip olmaktır. Buna ek olarak, dönüşüne kadar, geride bıraktığı aile fertlerinin de yeterli ölçüde yiyecek ve içeceğe sahip olması gerekir. Mali yeterlilik budur.

C. Emniyet: Bu, yolun güvenlikli olmasından ibarettir. Hatta söz konusu güvenlik rüşvetle sağlanmış olsa bile… Çünkü güvenlik olmadan hac mümkün olmamaktadır. İmam-ı Azam Hazretlerine göre, emniyet haccın farziyetinin bir şartıdır. Bazı âlimlere göre ise edasının şartıdır.

Kadının güvenliği, beraberinde kocası ya da akıllı ve ergenlik çağına girmiş, güvenilir, fâsık olmayan bir mahreminin ve akrabasının bulunmasıdır. Kadının mahremsiz veya kocasız haccetmesi harama yakın bir kerahetle mekruhtur. Bu hüküm, kadının bu yolculukta seferî olma şartına bağlıdır.

(el-Bedâyi, II, 120 vd.; Fethu’l-Kadir, II, 120 vd.; ed-Dürrü’l-Muhtar, II, 193 vd.; el-Lübab, I, 177)

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin