a
Ana SayfaZekât79. Hangi zirai ürünlere zekât gerekir?

79. Hangi zirai ürünlere zekât gerekir?

Zirai ürünlerin zekâta tabi olabilmesi için şu ana şartlar aranır:

1. Toprağın öşür toprağı olması gerekir. Haraç toprağından zekât vermek gerekmez. Çünkü bir toprakta hem öşür hem de haraç toplanmaz. (Öşür ve haraç topraklarının ne olduğunu kendi başlıklarında izah ettik.)

2. Topraktan ürün çıkması gerekir. Eğer öşür toprağından bir şey çıkmazsa zekât vermek gerekmez. Çünkü zekât, çıkan ürün sebebiyle farzdır. Ürün yoksa zekât da yoktur.

3. Toprağı ekip biçmekle gelir elde etme, ürün elde etme ve büyüme gibi maksatların bulunması şarttır. Odun ve ot gibi gelir getirmeyen ve nema manası bulunmayan şeylerden zekât vermek gerekmez. Ancak kişi toprağını kamışlık, ağaçlık ve otlak yapar, bunların büyümesi için toprağa su verir ve insanları buralardan menederse, İmam-ı Azam Hazretlerine göre, bunların zekâtını vermesi gerekir. İmam Ebû Yusuf ve İmam Muhammed’e göre ise yiyecek maddesi olmayan ürünlerden zekât vermek gerekmez.

Bunlar ana şartlardır. Bu şartlardan başka bir de mezhep imamlarının ihtilaf ettiği şartlar vardır. Şöyle ki:

İmam-ı Azam Hazretlerine göre, zirai ürünlerde zekâtın farz olması için nisap şartı yoktur. Ürün az da olsa zekâtını vermek gerekir. Yine İmam-ı Azam Hazretlerine göre, bütün zirai ürünler zekâta tabi olup, ürünün bir sene bozulmadan kalması gibi bir şart aranmaz. Kuru ve yaş sebzelerin tamamından zekât vermek gerekir.

İmam Ebû Yusuf ve İmam Muhammed’e göre ise zirai ürünlerin zekâta tabi olması için iki şart aranır:

1. Ürünün 5 vesk (yaklaşık 650 kilogram) olması gerekir. Bundan daha az olan mahsuller zekâta tabi değildir.

2. Ürünün dayanıklı olması gerekir. Bu da bir sene bozulmadan durabilmesi demektir. Buna göre, elma, armut, incir gibi bozulan meyveler; domates, pırasa, soğan gibi bozulan sebzeler zekâta tabi değildir.

— Peki, bizler hangi görüşle amel edeceğiz?

Bizler İmam-ı Azam Hazretlerinin görüşünü takva; İmam Ebû Yusuf ve İmam Muhammed’in görüşlerini ise fetva kabul edip buna göre amel edeceğiz. Hayırda gözü olanlar İmam-ı Azam Hazretlerinin görüşüyle amel etsin; az-çok her ürünün zekâtını versin. Zekâtta zorlananlar ve öşür vermek nefislerine zor gelenler ise İmam Ebû Yusuf ve İmam Muhammed’in görüşüyle amel edip sonra da tövbe ve istiğfar etsin.

(Vehbe Zuhaylî, III, 306 vd.)

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin