a
Ana SayfaZekât94. Hayvanlarda nisap miktarı ne kadardır?

94. Hayvanlarda nisap miktarı ne kadardır?

Sâime denilen hayvanlardan -cinslerine göre- senede bir defa olmak üzere belli bir zekât alınır. Hayvanların zekât nisabı şu şekildedir:

1. Koyun ve keçilerin zekâtı:

Sâime olan koyun ve keçinin zekât nisabı kırktır. Bunlar kırktan az ise zekâtları yoktur.

– Sayıları 40 olunca 1 koyun zekât verilir. 40 koyundan sonra 121 koyuna kadar zekât yoktur.

121 koyundan 201 koyuna kadar 2 koyun zekât verilir.

201 koyundan 400 koyuna kadar 3 koyun zekât verilir.

– Tam 400 koyun için de 4 koyun zekât verilir.

– Bundan sonra her 100 koyun için 1 koyun zekât verilir.

Yüzü doldurmayan koyun sayısı zekâta tabi olmaz. Zekât olarak verilecek koyun bir yaşını doldurmuş olmalıdır; sahih olan görüş budur.

Keçi de koyun gibidir. Bunlar bir cins sayılır ve nisabı doldurmak için birbirlerine ilave edilirler. Buna göre, 30 koyun ile 10 keçiden 1 koyun zekât gerekir.

Bunların erkekleri ile dişileri zekât hesabı bakımından eşittir. Zekât olarak verilecek hayvan erkek de dişi de olabilir. Karışık olan koyun ve keçilerden hangisi daha fazla ise ondan zekât vermek sünnettir. Eğer bunlar eşit ise mal sahibi dilediği cinsten zekâtı verir. Fakat bu hayvanların hepsi aynı cinsten olursa, zekâtın o cinsten verilmesi gerekir. Mevcut olan koyunlar yerine keçiden veya keçiler yerine koyundan zekât verilemez.

2. Sığır ve mandaların zekâtı:

Sâime olan sığırlarda zekât nisabı otuzdur. Bundan azı için zekât gerekmez.

30 sığırdan 40 sığıra kadar zekât olarak iki yaşına basmış erkek veya dişi 1 buzağı verilir.

40 sığırdan 60 sığıra kadar üç yaşına girmiş erkek veya dişi 1 dana verilir.

– Tam 60 sığır olunca birer yaşını bitirmiş 2 buzağı verilir.

– Sonra her 30 sığırda 1 buzağı ve her 40 sığırda 1 dana verilmek suretiyle hesap edilir.

Mesela:

70 sığır için, 1 buzağı ile 1 dana zekât verilir.

– 80 sığır için 2 dana zekât verilir.

90 sığır için 3 buzağı zekât verilir.

100 sığır için 1 dana ile 2 buzağı zekât verilir. Daha çok sayılar için de bu şekilde işlem yapılır.

Zekât verme bakımından sığır ile manda arasında fark yoktur; bunlar bir cins sayılır. Bunlar karışık olursa birbirlerine ilave edilirler. Mesela 20 sığır ile 10 manda bulunsa, bunlar için iki yaşına girmiş 1 buzağı zekât verilir. Bu iki cinsten hangisi fazla ise zekât o cinsten çıkarılır. Her iki cins eşit bulunursa, değerleri az olan cinsin en iyisinden veya değeri yüksek olan cinsin düşüğünden zekât verilir. Sığırlar değer bakımından düşükse, bu sığırların en iyi buzağılarından zekât verilir ve bu şekilde denge sağlanmış olur.

3. Develerin zekâtı:

Sâime olan develerde zekât nisabı beştir. Beşten az olan develerde zekât yoktur.

– Birer yaşını bitirmiş 5 deve için 1 koyun zekât verilir. 5 deveden 10 deveye kadar bağışlanmıştır.

10 deveden 25 deveye kadar her beşte 1 koyun zekât verilir.

– Tam 25 deve için iki yaşına girmiş 1 dişi deve yavrusu verilir. 35 deveye kadar başka bir şey verilmez.

36 deveden 45 deveye kadar üç yaşını bitirmiş 1 dişi deve verilir.

46 deveden 60 deveye kadar dört yaşına girmiş 1 dişi deve verilir.

61 deveden 75 deveye kadar beş yaşına girmiş 1 dişi deve verilir.

76 deveden 90 deveye kadar üçer yaşına girmiş 2 dişi deve verilir.

91 deveden 120 deveye kadar dört yaşına girmiş 2 dişi deve verilir.

121 deveden 145 deveye kadar böyle dört yaşında 2 deve ile beraber her beş devede 1 koyun verilir.

Zekâtları verilecek develerin erkek ve dişi olarak karışık bulunmaları veya Arap ve Acem develeri olmaları fark etmez. Ancak zekât olarak verilecek develerin orta değerde dişi olması şarttır. Erkek deve verildiği taktirde kıymeti itibariyle verilir.

(Vehbe Zuhaylî, III, 333 vd.; Ömer Nasuhi Bilmen, 347, Madde 36)

Yazar: Sinan Yılmaz

Paylaş:
Bu Makaleyi Değerlendirin