Hz. İbrahim’in 4 kuşu ve nefsimizin 4 özelliği

Bu tefsir dersimizde, işarî tefsire bir örnek vereceğiz.

 İşarî tefsir: Bir kelamın doğrudan değil, işaret olarak ince anlamlar taşımasıdır. Başka bir ifadeyle: Müfessirin, içine doğan ilham ve işaretlerle ayetleri manalandırmasıdır.

Şimdi buna bir örnek verelim: Bakara suresinin 260. ayetinde şöyle buyrulmuş:

 وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ Bir vakit İbrahim (as) dedi ki  رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى Rabbim bana göster, ölüleri nasıl diriltirsin?   قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ Allah dedi ki: Yoksa iman etmedin mi?  قَالَ بَلَى  Hz. İbrahim dedi ki: Evet, iman ettim. وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي  Lakin kalbimin mutmain olması için istiyorum. قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ  Allah dedi ki:  Dört kuş al. فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ  Onları parça parça edip hamur yap.   ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءًا   Sonra onlardan her bir parçayı bir dağın üzerine koy.    ثُمَّ ادْعُهُنَّ Sonra onları çağır.   يَأْتِينَكَ سَعْيًا Sana koşarak gelecekler.

Hz. İbrahim bunu yapar ve kuşları çağırır. Kuşlardan her birinin kemikleri, etleri ve tüyleri bir yerde toplanır. Sonra başsız olarak Hz. İbrahim’e doğru giderler. Hayvanların başları, Hz. İbrahim’in ayakları altındadır. Hz. İbrahim ayaklarını kaldırınca, her baş kendi vücudunu bulur ve kuşlar eski haline döner.

Bu kıssada zikredilen dört kuş, İbni Münzir’in rivayetine göre: Güvercin, karga, horoz ve tavus kuşudur.

Kadı Beyzavi Hazretleri, şöyle bir işarî tefsir yapar ve der ki:

Bu dört kuş, nefsin dört sıfatına işaret eder. Güvercin, yüksekten uçma sevdasına; karga, uzun emel ve kuruntuya; horoz, öfke ve sertliğe; tavus kuşu da güzelleşmek sevdasına işaret eder. Dolayısıyla bu ayet, mana-yı işarisiyle şöyle der:

Ey insan! Nefsinde, güvercinin sıfatı olan yüksekten uçma sevdasını öldürebilirsen; karganın sıfatı olan, uzun emel ve kuruntudan vazgeçebilirsen; horozun sıfatı olan, öfke ve sertliği bırakabilirsen ve tavus kuşunun sıfatı olan, güzelleşmek sevdasından kurtulabilirsen; o nefsi Allah’a itaate çağırdığında, Hz. İbrahim’e kuşların koşması gibi, nefsin de sana koşarak itaat eder…

İşte Kadı Beyzavi’nin bu izahı, işari tefsire bir örnektir.

Allah’a emanet olun…

(27 kez ziyaret edildi, Bugün 1 ziyaret)

İlgili Videolar

Yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir