Hidayetin iki yönü

Sevgili kardeşlerim; Bu tefsir dersimizde bir sorunun cevabını vereceğiz. Sorumuz şu: Bakara suresi 2. ayette,  هُدًى لِلْمُتَّقِينَ Kur’an, muttakiler için hidayettir, buyrulmuştur. Bu ayet-i kerimede Kur’an’ın, sadece “Muttakiler için hidayet” olmasından bahsedilmiştir. Başka ayetlerde ise, Kur’an’ın, bütün insanlar için hidayet olduğu bildirilmektedir. Bu iki farklı beyanın izahı nedir? Cevap şudur: Hidayet ikiye ayrılır: 1. Doğru yolu göstermek ve o […]

Kur’an’da yeryüzünün gökyüzünden önce zikredilmesinin hikmetleri

Sevgili kardeşlerim; Kur’an’ın her kelimesinde, hatta kelimelerin dizilişinde, birçok hikmetler vardır. Bir örnekle bu meseleyi izah edelim. Bakara suresi 22. ayet-i kerimede şöyle buyrulmuştur: اَلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ فِرَاشاً وَالسَّمَاءَ بِنَاءً O (Allah) ki, yeryüzünü sizin için bir döşek, göğü de bir bina yaptı. Bu ayet-i celilede, yeryüzü gökyüzünden önce zikredilmiştir. Yeryüzünün, gökyüzünden önce zikredilmesinin hikmeti hakkında şu izahlar […]

Yeryüzü mü? Gökyüzü mü? Hangisi önce yaratıldı? Çelişkili görülen iki ayetin izahı

Sevgili kardeşlerim, Bu tefsir dersimizde bir sorunun cevabını vereceğiz. Sorumuz şu: Bakara suresi 29. ayette mealen şöyle buyrulmuştur: O (Allah) ki, yeryüzünde ne varsa hepsini sizin için yarattı. Sonra göğe yöneldi, onları yedi gök olarak düzenledi. Bu ayet-i celilede, semanın yaratılmasının, yeryüzünün yaratılmasından sonra olduğu beyan edilmiştir. Nâziat suresinde ise:  “Semayı bina etti. Tavanını yükseltti, […]

Bakara suresi 30. ayette melekler Allah’a itiraz mı ediyor?

Sevgili kardeşlerim; Bu tefsir dersimizde bir sorunun cevabını vereceğiz. Sorumuz şu: Bakara suresi 30. ayette mealen şöyle buyrulmuştur: Bir zaman Rabbin meleklere: “Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım.” demişti. Melekler dediler ki: “Orada bozgunculuk yapacak ve kan dökecek birisini mi yaratacaksın?” Mezkûr ayetin ifadesiyle: Melekler, âdemoğlunun yeryüzünde kan dökeceğini ve fesat çıkaracağını söylemiştir. Bu makamda sorumuz […]

Takvanın Kur’an-ı Kerim’de zikredilen 15 fazileti

Sevgili kardeşlerim; Takva, kişinin günahlardan son derece sakınmasıdır. Takvanın Kur’an-ı Kerim’de zikredilen on beş fazileti vardır ki, kim takvayı ele geçirirse, bu faziletleri de ele geçirir. Bu faziletler ve bu faziletlere işaret eden ayetler şunlardır: 1. Takva, kişiyi hidayete kavuşturur.  هُدًى لِلْمُتَّقِينَ   Kur’an, muttakiler için bir hidayettir. (Bakara, 2/2) ayeti, bu fazilete işaret eder. 2. Takva, kişiyi Allah’ın […]

Takvanın üç mertebesi

Bakara suresinin 2. ayet-i kerimesinde  هُدًى لِلْمُتَّقِينَ Kur’an, muttakiler için hidayettir. buyurulmuştur. Bu dersimizde “muttaki”kavramı üzerinde duracağız. Takva: Kişinin, ahirette kendisine zarar verecek şeylerden son derece sakınmasıdır. Bu sıfatı takınana “muttaki” denilir. Bazı alimlere göre takvanın üç mertebesi vardır: Birinci mertebedeki takva, aklın takvasıdır. Küfrü gerektiren inançlardan, sözlerden ve işlerden son derece sakınmaktır.  وَأَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوَى  Onlara takva kelimesi lazım […]

Hz. Âdem ve ilmin üstünlüğü

Sevgili kardeşlerim, bu tefsir dersimizde, ilmin kıymetiyle ilgili bir nükteyi beyan edeceğiz: Cenab-ı Hak Hz. Âdem’i yarattığında, Hz. Âdem’in meleklere olan üstünlüğünü şu şekilde ispat etti: أستعيذ بالله  وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء كُلَّهَا ، Allah Hz. Âdem’e bütün isimleri öğretti… (Bakara, 2/31) Bütün isimlerinin öğretilmesindeki mana şudur: Cenab-ı Hak bütün yarattığı eşyaların cinslerini Hz. Âdem’e gösterdi […]

“Dinde zorlama yoktur” Ayetine yanlış mana verenler

Sevgili kardeşlerim, bu tefsir dersimizde,  لاَ إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ ، أستعيذ بالله  Dinde zorlama yoktur. (Bakara, 2/256)  ayetinin izahını yapacağız. Bazı kimseler bu ayeti gösterip, dinin emirlerinde hiçbir zorlama olmayacağını söylemektedirler. Onlara göre, kişi nefsiyle baş başa bırakılır; isterse itaat eder, isterse isyan eder; ona karışılmaz ve zorlanmaz… Ayete bu yanlış manayı verenlere deriz ki: […]

Allah’ın hoşnut olduğu bir amel üzere ölmek

Sevgili kardeşlerim, Hz. İsa’nın havarileri şöyle dua etmişler:   رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلَتْ  Ey Rabbimiz! Biz senin indirdiğine iman ettik  وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ  ve Resulüne tabi olduk  فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ  O halde bizi şahitlerden yaz. (Âl-i İmran, 3/53) Havariler, “Öyleyse bizi şahitlerle beraber yaz.” diyerek, şahitlerden olmak istemişler. Onların bu sözleri, şahitlerin kendilerinden üstün olduğunu ifade etmektedir. […]

Havarilerin duası ve bir ayetteki 5 farklı mana

Sevgili kardeşlerim, Hz. İsa’nın havarileri şöyle dua etmişler:   رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلَتْ  Ey Rabbimiz! Biz senin indirdiğine iman ettik  وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ  ve Resulüne tabi olduk  فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ  O halde bizi şahitlerden yaz. (Âl-i İmran, 3/53) Havariler, “Öyleyse bizi şahitlerle beraber yaz.” diyerek, şahitlerden olmak istemişler. Onların bu sözleri, şahitlerin kendilerinden üstün olduğunu ifade etmektedir. […]

Dinlerini oyun ve eğlence edinenler

En’am suresi 70. ayette şöyle buyrulmuş: اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا  Onlar dinlerini oyun ve eğlence edindiler. “Dini oyun ve eğlence edinmek” ifadesiyle, neyin kastedildiği hususunda müfessirler farklı izahlar yapmışlar. Bir kısmı şöyledir: Birinci izahı: Onlar İslam dinini oyun ve eğlence edinmişlerdir. Yani onlar, İslam’ın hükümlerini eğlenceye almış ve o hükümlerle alay etmişlerdir. Demek bu manaya […]

Ayette azap, neden aftan önce zikredilmiştir?

Maide suresi 40. ayette Rabbimiz şöyle buyrulmuş: يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ Allah dilediğine azap eder, dilediğini affeder. Bu ayet hakkında şöyle bir soru akla gelebilir: – Cenab-ı Hakk’ın rahmeti gazabını geçmiştir. Bu sebeple birçok ayet-i kerimde önce af, sonra azap geçmektedir. Bu ayette ise, önce azap, sonra af zikredilmiştir. Bunun hikmeti nedir? Müfessirler […]

O gün dil susar; Kulaklar, gözler ve deri konuşur

Bu tefsir dersimizde, ahiretteki bir sahneyi tefekkür edeceğiz. Fussilet suresinde Rabbimiz şöyle buyurmuş:  حَتَّى إِذَا مَا جَاؤُوهَا  Nihayet onlar cehenneme vardıklarında  شَهِدَ  عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ onların kulakları, aleyhlerinde şahitlik yaparlar  وَأَبْصَارُهُمْ  ve gözleri aleyhlerinde şahitlik yaparlar  وَجُلُودُهُمْ  ve derileri aleyhlerinde şahitlik yaparlar بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ  yaptıkları şeyler hakkında. (Fussilet, 41/20) Evet, o gün kulaklarımız, gözlerimiz, cildimiz; […]

Kur’an’ı hevasına göre tefsir edenler

Nahl suresi 44. ayette Rabbimiz şöyle buyrulmuş:  وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ Biz sana zikri -yani Kur’an’ı- indirdik ki    لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ onlara indirileni insanlara beyan edesin. (Nahl, 16/44) Bu ayet-i kerimenin apaçık ifadesiyle; Kur’an’ı izah etme ve ayetlerinin manasını beyan etme vazifesi, Efendimiz (asm)’a verilmiştir. Zira ayette; “Kur’an’ı sana indirdik. Ta ki insanlara onu […]