Sahabeleri geçmek mümkün müdür?

Bu dersimizde şu sorunun cevabını vereceğiz:

Bazı hadis-i şeriflerde, bidatların çoğaldığı zamanda, Ehli takvadan bir kısım zatların, Sahabeden daha faziletli olduğu rivayet ediliyor. Eğer Sahabelere yetişilemiyorsa, bu hadislerin manası nedir?

Cevap olarak deriz ki:

Peygamberlerden sonra insanların en faziletlisinin, Sahabeler olduğu hususunda Ehli Sünnet âlimleri ittifak etmiştir. Hadislerde zikredilen ve Sahabeyi geçeceği belirtilen şahıslar, Sadece cüzi bazı faziletlerde Sahabeyi geçebilmekte; küllî faziletlerde ise Sahabeye yetişememektedirler. Bu hususu âlimler şu kaideyle izah etmişlerdir: “Cüzi bir fazilette ve hususi bir kemalde, mercuh râcihe tereccüh edebilir.” Yani bazı hususi faziletlerde, mertebece daha aşağıda olan, mertebesi daha üstte olanı geçebilir. Bu kaideyi şu iki misalle anlayabiliriz:

Olimpiyatlara katılan sporcular birçok branşlarda yarışmakta ve bu branşların toplamında aldıkları puanlara göre dereceye girmektedirler. Yani birinci olmak için bütün branşlarda rakiplerini geçmeleri gerekmemekte, toplam puanlarının üstte olması yetmektedir. Dolayısıyla, bazen ikinci olan bir sporcu, bir veya daha fazla branşta, birinci olan sporcuyu geçmiş olabilir; ama puanların toplamında ondan geride kalmaktadır.

Aynen bunun gibi, bidatların istilası zamanında yaşayan bir kısım takva sahibi zatlar da, Sahabeleri bazı cüzi faziletlerde geçebilir. Mesela aradaki yarışın takva, zühd, hizmet, İslam için fedakârlık, cesaret, infak, ibadet gibi birçok sıfatta yapıldığını düşünelim. Bunlar gibi daha birçok sıfatta, herkes sahip olduğu dereceye göre bir puan alsın. İşte bu durumda, Sahabelerin toplamda aldığı puana, Peygamberlerden başkası yetişemez. Sadece bazı şahıslar, bazı faziletlerde Sahabeyi geçebilirler. Mesela, Sahabeden daha fazla infak etmiş; ya da takvası daha çok olabilir. İşte bu durum, mercûhun, râcihe; yani ikinci olanın, birinci olana üstün gelmesidir. Ama bu üstün geliş, sadece bazı sıfatlarda ve cüzi hallerde olup, genel toplamda bir üstünlük değildir.

İşte hadis-i şeriflerde, Sahabeleri geçeceği bildirilen zatlar ile kastedilen mana, sadece bazı cüzi faziletlerde onları geçilebileceğinin beyanıdır. Yoksa küllî faziletlerde Sahabeler en üsttedir ve kimse onlara yetişemez.

  1. misalimiz de şu: Bir tarih hocasının, öğrencisine, Kosova savaşıyla ilgili bir tez hazırlamasını söylediğini farz edelim. Öğrenci çalışır, uğraşır ve kaynakları inceleyerek tezini hazırlar. Bu tezinde, öğretmeninin hiç bilmediği bilgileri nakleder. Genel bakışta, tarih bilgisi konusunda öğretmen birinci, öğrenci ise ikincidir. Ama Kosova savaşını bilmede, öğrenci öğretmenini geçmiş; yani ikinci olan bu konuda birinci olmuştur.

Aynen bunun gibi, Sahabeler de bütün kemal sıfatlarda, evliyaların öğretmeni ve onların hocası hükmündedir. Öğrenciler hükmünde olan veliler, sadece bazı cüzi faziletlerde Sahabeleri geçebilmekte; genel toplamdaysa, hocaları hükmündeki Sahabelere yetişememektedirler.

İşte hadis-i şeriflerde bildirilen üstünlük budur.

Allah’a emanet olun.

(15 kez ziyaret edildi, Bugün 1 ziyaret)

İlgili Videolar

Playlists Have This Video

Yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir